Czy uczeń po ukończeniu szkoły podstawowej  musi kontynuować nauczanie obu języków na podbudowie wcześniejszego etapu? Czy jeżeli szkoła ma w ofercie nauczanie innych języków od poziomu zero to uczeń może wybrać taki język, czy tylko kontynuację? Czy nauczany język w szkole podstawowej jako pierwszy musi być również kontynuowany jako pierwszy? Jak potraktować deklarację - wybór ucznia-rodzica do chęci nauczania innego języka jako wiodącego niż był nauczany w szkole podstawowej? Np. wybór angielskiego, który był nauczany w mniejszym zakresie jako drugi język. Podobnie przy braku możliwości utworzenia grupy, czy jest możliwe zaproponowanie uczniowi naukę pierwszego języka na podbudowie języka drugiego ze szkoły podstawowej? W jakich przypadkach uczeń może uczyć się języka od poziomu ,,IV.0"?

 

Odpowiedź

Podstawową zasadą przyjętą w nowej podstawie programowej dla czteroletniego liceum ogólnokształcącego w zakresie nauczania języków obcych jest kontynuacja nauczania pierwszego języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej - załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467).

Uzasadnienie

Zgodnie z przywołanym przepisem każdy uczeń liceum ogólnokształcącego oraz technikum obowiązkowo uczy się dwóch języków obcych nowożytnych. Dodatkowo przewidziano również możliwość nauczania języka obcego nowożytnego (pierwszego albo drugiego) w zwiększonej liczbie godzin w oddziałach lub szkołach dwujęzycznych. Ze względu na powyższe, stworzonych zostało kilka wariantów podstawy programowej kształcenia ogólnego odpowiadających sytuacjom wynikającym z rozpoczynania lub kontynuacji nauki danego języka obcego nowożytnego w I klasie szkoły ponadpodstawowej, z zastrzeżeniem że zasadą powinno stać się zapewnienie uczniowi możliwości kontynuacji nauki tego samego języka obcego nowożytnego jako pierwszego na wszystkich etapach edukacyjnych, tj. od I klasy szkoły podstawowej do ostatniej klasy szkoły ponadpodstawowej (czyli przez 12 albo 13 lat).

Poszczególne warianty podstawy programowej dla liceum ogólnokształcącego i technikum oznaczone zostały symbolem, na który składają się:

  • oznaczenie etapu edukacyjnego (cyfra rzymska - III);
  • oznaczenie języka nauczanego jako pierwszy albo drugi (cyfra arabska - 1. albo 2.) lub
  • oznaczenie poziomu nauczania (0 - dla rozpoczynających naukę, P - dla osób kontynuujących naukę ze szkoły podstawowej, realizujących kształcenie w zakresie podstawowym, R - dla osób kontynuujących naukę ze szkoły podstawowej, realizujących kształcenie w zakresie rozszerzonym, DJ - dla uczniów szkół lub oddziałów dwujęzycznych).

Aktualnie obowiązują następujące warianty podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie języka obcego nowożytnego w liceum ogólnokształcącym i technikum:

Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy:

  • III.1.P - kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej - kształcenie w zakresie podstawowym,
  • III.1.R - kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej - kształcenie w zakresie rozszerzonym,

Język obcy nowożytny nauczany jako drugi:

  • III.2.0. - 2. język obcy nowożytny od początku w klasie I liceum ogólnokształcącego lub technikum,
  • III.2. - kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej,

Język obcy nowożytny nauczany jako drugi:

  • III.DJ - kontynuacja 1. albo 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej albo od początku w klasie I liceum ogólnokształcącego dwujęzycznego, technikum dwujęzycznego lub w oddziale dwujęzycznym w liceum ogólnokształcącym lub technikum albo kontynuacja z klasy wstępnej.

Powyższy wykaz zawiera wszystkie dopuszczalne warianty realizacji nauczania języków obcych w czteroletnim liceum ogólnokształcącym. Jak z tego wynika, język obcy nauczany jako pierwszy w szkole podstawowej jest kontynuowany jako pierwszy w czteroletnim liceum. Jego nauka może być realizowana w zakresie podstawowym lub rozszerzonym.

Nauczanie języka obcego na poziomie IV.0 - dla początkujących, dotyczy absolwentów gimnazjum rozpoczynających naukę w trzyletnim liceum.

Zapamiętaj!

Zasadą jest zapewnienie uczniowi możliwości kontynuacji nauki tego samego języka obcego nowożytnego jako pierwszego na wszystkich etapach edukacyjnych.

 

Podstawa prawna

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467) - załącznik nr 1

 

Jacek Miklasiński
Wieloletni nauczyciel, dyrektor szkoły i wizytator kuratorium oświaty
Ekspert Portalu Oświatowego
www.PortalOswiatowy.pl

 

Opublikowano w Nowości w Standardzie

Apostrofy mogą napsuć krwi każdemu uczącemu się języka angielskiego. Czasami stanowią one zaimki dzierżawcze, czasami wskazują na użycie skrótu od różnych czasowników. Czy mogą też być używane do tworzenia liczby mnogiej?

Apostrof - skrótowce i pominięcia

Skrótowiec (ang. contraction) to skrócona forma słowa (lub grupy słów), która pomija określone litery lub dźwięki. W skrótowcu apostrof reprezentuje brakujące litery. Najczęstsze "contractions" składają się z czasowników tradycyjnych, posiłkowych lub modalnych przyłączonych do pozostałych słów: He would = He'd. I have = I've. They are = They're. You cannot = You can't.

Skrótowiec Pełna forma Przykłady
-n’t not Isn’t (is not), hasn’t (has not)
-‘re are They’re (they are), we’re (we are), you’re (you are)
-‘d had, would She’d (she had, she would), I’d (I had, I would)
-‘ll will We’ll (we will), you’ll (you will)
-‘s is He’s (he is), it’s (it is)
I’m I am
let’s let us

Skrótowce są zwykle uważane za część mowy potocznej. Jeśli piszemy coś o charakterze typowo formalnym to nie powinniśmy ich raczej używać, z wyjątkiem takich przypadków jak "o'clock", gdzie pełna forma (of the clock) nie jest już używana w języku angielskim.

Apostrofy i dopełniacz saksoński

Zasady dotyczące tworzenia zaimków dzierżawczych powodują najprawdopodobniej najwięcej zamieszania w kwestii stosowania apostrofów. Różnią się one w niewielkim stopniu w zależności od tego, jaki rodzaj rzeczownika przerabiamy na dopełniacz saksoński. Oto zasady:

Do większości rzeczowników w liczbie pojedynczej dodajemy apostrof + s: The dog’s leash | The writer’s desk | The planet’s atmosphere

Do większości rzeczowników w liczbie mnogiej dodajemy tylko apostrof: The dogs’ leashes (kilku psów) | The writers’ desks (kilku pisarzy) | The planets’ atmospheres (kilku planet)

Do rzeczowników w liczbie mnogiej, które nie kończą się na "s" również dodajemy apostrof + s: The children’s toys | The geese’s migration route

Podręczniki nie są zgodne co do tego, co zrobić w sytuacji, w której mamy do czynienia z nazwą własną w liczbie pojedynczej kończącą się na "s". Niektórzy eksperci zalecają dodawanie wyłącznie apostrofu: Charles Dickens’ novels | Kansas’ main airport

Inne źródła zalecają natomiast dodawanie apostrofu + s: Charles Dickens’s novels | Kansas’s main airport

Bez względu na wybór stylu, którego będziemy używać, zawsze należy dodawać tylko apostrof do nazw własnych w liczbie mnogiej: The Harrises’ house | The Smiths’ vacation

Należy po prostu korzystać z dowolnego stylu, który pasuje do danej formy pisemnej. Wystarczy zatem wybrać jedną z metod i się jej trzymać, a nie tasować nimi na przemian w jednym tekście.

Apostrofy i zaimki dzierżawcze

Zaimki osobowe, w przeciwieństwie do zwykłych rzeczowników, nie korzystają z apostrofów do tworzenia form dzierżawczych (czyli "co jest czyje"). Większość pisarzy nie ma problemu z zaimkami dzierżawczymi: my, mine, his, her oraz our. Natomiast your, yours, hers, its, ours, their oraz theirs potrafią wprawić ich w osłupienie. Względny zaimek dzierżawczy whose również jest częstą ofiarą nadużycia apostrofów.

Zwróć uwagę, że żadna z tych form nie używa apostrofu. Okazuje się, że dla niektórych z tych zaimków dodanie apostrofu tworzy skrótowiec zamiast formy dzierżawczej (patrz tabela powyżej).

Zaimek osobowy
Zaimek dzierżawczy Forma niezależna
Me My Mine
You Your Yours
He His His
Her Her Hers
It Its
We Our Ours
Them Their Theirs
Who Whose

Jak tworzyć "współwłasność" w języku angielskim?

Co robić z apostrofem, kiedy mówimy o rzeczach, które należą do więcej niż jednej osoby? W takim wypadku dodajemy go tylko do ostatniej osoby:
Bob and Jim’s bait shop (Bob i Jim są właścicielami tego samego sklepu z przynętami) | Ryan, Jessica, and Elinor’s parents (wszyscy troje mają tych samych rodziców)

Natomiast kiedy mówimy o osobnych rzeczach należących do różnych ludzi, trzeba zamienić wszystkie imiona na dopełniacze:

Bob’s and Jim’s bait shops (Bob jest właścicielem jednego sklepu, a Jim innego) Ryan’s, Jessica’s, and Elinor’s parents (każdy z nich posiada innych rodziców)

Używanie zaimków osobowych w konstrukcjach dotyczących współwłasności często brzmi pokracznie (You have their and my gratitude). Zwykle najlepszym rozwiązaniem jest przebudowanie zdania tak, aby uniknąć takiej sytuacji (You have our gratitude lub You have their gratitude and mine).

Apostrofy a liczba mnoga

Używanie niepotrzebnego apostrofu do tworzenia liczby mnogiej rzeczownika jest bardzo częstym błędem uczących się języka angielskiego. Czasami nazywa się to apostrofem ze sklepu spożywczego, ponieważ często jest zauważany w reklamach dyskontów (3 orange’s for a dollar!). Należy tego unikać. Apostrofy nie tworzą rzeczowników w liczbie mnogiej, choć istnieją nieliczne wyjątki.

Jedynym godnym uwagi wyjątkiem od tej reguły jest liczba mnoga małych liter, które są tworzone z apostrofem, aby zapobiec błędnej interpretacji:

NIEPOPRAWNIE: Don’t forget to dot all your is.
POPRAWNIE: Don’t forget to dot all your i’s.
(jeśli chcemy powiedzieć: "nie zapomnij o kropkach nad każdą literką i")

Apostrof w połączeniu z innymi znakami interpunkcyjnymi

Apostrof jest nieodzowną częścią słowa, do której należy, więc nie powinno się go oddzielać od słowa kropkami, przecinkami, znakami zapytania lub innego rodzaju znakami interpunkcyjnymi.
Can I ask you somethin’? | “’Twas the night before Christmas,” he said.

W drugim przykładzie zwróć uwagę na apostrof na początku 'Twas. Apostrofy, które lądują na samym początku skrótowca, są często mylone jako lewostronny pojedynczy cudzysłów. Procesory tekstu zwykle robią to domyślnie. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza gdy pisze się o konkretnych dziesięcioleciach, takich jak lata 60. (’60s) lub 90. (’90s)

Kiedy zaglądać do literatury fachowej?

Wcześniej czy później natrafisz na zdanie, które brzmi dobrze na głos, ale wygląda dziwnie na papierze z powodu apostrofów. Do’s and don’ts? Dos and don’ts? Do’s and don’t’s? W takich przypadkach najlepiej sprawdzić kompleksowy przewodnik po stylach, taki jak "Chicago Manual" lub "AP Stylebook" (zgodnie z AP poprawna forma to "do’s and don’ts"). Dobry słownik także może zaoferować cenne wskazówki. Jeśli nie możesz znaleźć precedensu, najlepiej użyć innego słowa lub frazy - nadmiernie kreatywne użycie apostrofu nieuchronnie rozprasza uwagę czytelników.

Źródło: Grammarly

Opublikowano w Nowości w Standardzie

Free Joomla! template by L.THEME